Ninh Bình đang tập trung nguồn lực phát triển hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị và các công trình trọng điểm, từng bước mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội và hoàn thiện các tiêu chí hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.
Hạ tầng giao thông mở rộng không gian phát triển
Xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 là mục tiêu đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian phát triển. Trong đó, giao thông được xác định là một trong những động lực quan trọng nhằm tăng khả năng kết nối giữa các đô thị, khu công nghiệp, khu du lịch và các khu vực kinh tế trọng điểm.
Một trong những công trình đáng chú ý là Dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội đi qua địa bàn Ninh Bình với chiều dài khoảng 35,3 km. Tuyến đường được quy hoạch theo tiêu chuẩn đường cao tốc 6 làn xe, kết hợp đường song hành và đường gom, góp phần tăng cường kết nối giao thông và mở rộng không gian phát triển các khu đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics.
Song song với đó, tỉnh đang triển khai nhiều tuyến đường song hành và chuẩn bị đầu tư tuyến đường trục động lực phát triển kinh tế – xã hội Hoa Lư – Nam Định.
Dự án Hoa Lư – Nam Định có tổng chiều dài khoảng 39 km, tổng mức đầu tư 7.140 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2026 đến năm 2029. Tuyến đường được kỳ vọng tăng khả năng kết nối giữa Hoa Lư và Nam Định, phục vụ giao thương, đi lại, du lịch, thương mại và dịch vụ.
Hình thành không gian đô thị hiện đại hai bên sông Đáy
Cùng với phát triển giao thông, Ninh Bình đang định hướng tổ chức lại không gian đô thị khu vực trung tâm, trong đó khu vực đô thị hai bên sông Đáy được xác định là một không gian phát triển quan trọng.
Phạm vi nghiên cứu quy hoạch khu vực đô thị hai bên sông Đáy khoảng 6.670 ha, với quy mô dân số dự kiến khoảng 650.000 người. Khu vực này được định hướng trở thành đô thị động lực, trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa và dịch vụ của tỉnh, đồng thời đóng vai trò là đầu mối giao thông, cửa ngõ phía Nam vùng Đồng bằng sông Hồng.
Theo định hướng, sông Đáy sẽ trở thành trục cảnh quan và không gian công cộng trung tâm. Trong đó, khu vực bờ Đông phát triển đô thị mới theo hướng hiện đại, đồng bộ và thông minh; bờ Tây chú trọng bảo tồn cấu trúc làng xóm, hệ thống mặt nước cùng các giá trị văn hóa, lịch sử.
Việc tổ chức không gian hai bên sông theo hướng thống nhất về chức năng, hạ tầng và hoạt động kinh tế – xã hội được kỳ vọng tạo nên một khu vực đô thị có tính kết nối cao, hài hòa giữa phát triển mới và bảo tồn các giá trị hiện hữu.
Đồng bộ hạ tầng kỹ thuật với quá trình đô thị hóa
Theo định hướng phát triển kết cấu hạ tầng, Ninh Bình tổ chức không gian theo mô hình “một trục động lực – hai đầu phát triển – ba cực phát triển – bốn vùng kinh tế – năm hành lang kinh tế”.
Các công trình giao thông được ưu tiên đầu tư nhằm kết nối đô thị, khu công nghiệp và khu du lịch với mạng lưới giao thông quốc gia. Bên cạnh các đô thị trung tâm, tỉnh cũng định hướng phát triển các đô thị gắn với những đầu mối quan trọng như ga đường sắt tốc độ cao, cảng hàng không, cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp và khu du lịch.
Đặc biệt, các khu vực phát triển mới được yêu cầu chuẩn bị đồng bộ hệ thống giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải và các công trình xã hội thiết yếu. Đây là cơ sở để quá trình đô thị hóa diễn ra theo quy hoạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển trong dài hạn.
Từng bước hoàn thiện các tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương
Ninh Bình đặt ra lộ trình cụ thể để từng bước hoàn thiện các tiêu chí về đô thị hóa và hạ tầng.
Năm 2026, tỉnh phấn đấu nâng tỷ lệ đô thị hóa lên từ 40% và có thêm ít nhất 4 phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II. Năm 2027, tỷ lệ đô thị hóa phấn đấu đạt từ 45%.
Đến năm 2028, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 50%, đồng thời hoàn thiện hồ sơ đề án thành lập thành phố Ninh Bình trực thuộc Trung ương. Năm 2029, tỷ lệ đô thị hóa phấn đấu đạt từ 55% và đến năm 2030 đạt trên 60%.
Cùng với các chỉ tiêu về đô thị hóa, Ninh Bình cũng hướng tới nâng cao năng lực chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển giao thông công cộng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật – xã hội và nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ người dân.
Tạo nền tảng cho Ninh Bình phát triển bền vững
Hiện tỉnh đang triển khai 52 nhiệm vụ, đề án, dự án trọng điểm, trong đó có 5 dự án trọng điểm quốc gia và 47 nhiệm vụ, dự án trọng điểm của tỉnh. Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã phê duyệt danh mục 27 dự án thu hút đầu tư đợt 1 năm 2026, với tổng diện tích hơn 1.834 ha và tổng vốn đầu tư dự kiến gần 7.000 tỷ đồng.
Việc đồng bộ hóa đầu tư hạ tầng giao thông với quy hoạch đô thị, kế hoạch sử dụng đất và yêu cầu bảo vệ môi trường sẽ tạo thêm dư địa cho phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng không gian sống.
Từ nay đến năm 2030, Ninh Bình còn nhiều nhiệm vụ cần triển khai, đặc biệt là giải phóng mặt bằng, tái định cư, nguồn vật liệu và di chuyển các công trình hạ tầng kỹ thuật. Việc tháo gỡ những điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm và tổ chức thực hiện hiệu quả các quy hoạch đã được phê duyệt sẽ góp phần tạo nền tảng để tỉnh từng bước hoàn thiện các tiêu chí, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
